overlay

Aşı İçerikleri

Aşılar son derece güvenilir biyolojik ürünlerdir. Üretim ve dağıtım aşamalarında çok sıkı kontrolden geçmektedirler. Ülkemizde kullanılan tüm aşılar Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa İlaç Ajansı (EMA), ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) veya T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından ruhsatlandırılmış, Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen ve onaylanan İyi Üretim Uygulamaları (GMP) kurallarına uygun üretilmiş aşılardır. Üretilen her bir seri için gerek üretici gerek üretilen ülke resmî makamlarınca ayrıntılı analiz ve testler yapılmaktadır. Satın alınan aşı ve antiserumların zararsızlık ve etkinlik analizleri ve uygunluk testleri T.C. Sağlık Bakanlığı bünyesinde Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu kontrolünde bulunan ulusal referans laboratuvarı olan İlaç, Biyolojik ve Tıbbi Ürünler Laboratuvarı tarafından deneyimli personel ve gelişmiş cihazlarla yapılmaktadır. Uygulanan tüm aşı ve antiserumlar analizlerden geçmiş ve güvenilirdir. Analizden geçmeyen aşılar iade edilmekte ve yerine başka bir seriden aşı istenmektedir.

Aşılar üretici firmadan alınıp aşılanacak kişiye uygulanana kadar tüm sağlık kuruluşlarında soğuk zincir sistemi içerisinde uygun ısı aralığında korunmakta ve Aşı Takip Sistemi (ATS) ile sürekli izlenmektedir.

Aşılar, bağışıklık gelişmesini sağlayan ve antijen olarak isimlendirilen maddeler ile çok az miktarlarda da aşının yapımında güvenli ve etkili olmasında rol alan maddeleri içerirler. Aşılar, antijen yanında adjuvan, stabilizatör ve koruyucu maddeleri de ihtiva etmektedir. T.C. Sağlık Bakanlığınca temin edilip kullanılan aşıların içinde domuz katkısı bulunmamaktadır.

Adjuvan diye adlandırılan ek maddeler, aşıların etkinliğini artırmak üzere bakteri ve virüs bileşenleri yanında kullanılan maddelerdir. Stabilizatörler ise aşılar uygulanıncaya kadar stabilitesini korumak üzere aşı flakonlarına ilave edilen maddelerdir. Ayrıca, mikrobiyolojik bulaşmayı engellemek üzere koruyucu olarak adlandırılan ilave maddeler aşı flakonlarına eklenmektedir. Genel olarak aşılarımızda adjuvan olarak aluminyum hidroksit, koruyucu olarak thiomersal ile antibiyotikler (neomisin), kanamisin, eritromisin, stabilizatör olarak da magnezyum klorid kullanılmaktadır. 

Alüminyum hidroksit, adjuvan olarak aşıların çok düşük dozda daha fazla etki yapması için kullanılmaktadır. Bir insana yaşamı boyunca uygulanan aşıların tamamının içindeki toplam alüminyum miktarı 4,25 mg’dır. DSÖ’nün belirlediği bu oran insan sağlığına zararı olmayacak kadar düşük düzeydedir. Uygulanan Td, 5’li karma, 4’lü karma, KPA gibi bazı aşıların içinde bulunmaktadır. Alüminyum; içme suyunda, hazır sularda, un ve unlu mamullerde, ilaçlarda özellikle de mide ilaçlarında (20-30 mg), meyve ve sebzelerde bol miktarda bulunmaktadır. Thiomersal, etil cıva maddesinin organik bir bileşiği olup 1930’lu yıllardan bu yana birçok aşı ve ilaçta koruyucu olarak kullanılmaktadır.

DSÖ Aşı Güvenliği Genel Komitesi’nin (GACVS) 20-21 Haziran 2002’de yayımladığı raporda; etil cıvanın (thiomersal) vücutta yarılanma ömrünün bir haftadan daha kısa olduğu, ortalama 4-9 günde vücuttan sindirim sistemi yoluyla atıldığı, dolayısıyla diğer cıva bileşikleri gibi vücutta birikmesinin ve cıvaya bağlı bir takım kronik hastalıklara yol açmasının söz konusu olmadığı açıklanmıştır. Vücuttan atılımı güç olan metil cıva olup bu madde thiomersal içeriğinde bulunmamaktadır. 

Thiomersal içeren aşıların kullanımı ile otizm başta olmak üzere bir takım kronik hastalıkların arttığı iddiaları üzerine bu ilişkiyi araştıran birçok bilimsel araştırma yapılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda thiomersal ile otizm arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. 

DSÖ Aşı Güvenliği Küresel Danışma Komitesi’nin (GACVS) yaptığı ayrıntılı araştırmalar ışığında, Avrupa İlaç Ajansı (EMA) Patentli Tıbbi Ürünler Kurulu’nun (CPMP) Mart 2004’teki çalışmasında da thiomersal içeren aşılarla yapılan bağışıklama ile özel nörolojik gelişim bozuklukları arasında herhangi bir ilişki olmadığı bildirilmiştir.

Amerikan Bağımsız Sivil Ulusal Bilim Akademileri (NAS), İlaç Enstitüsünün (IOM) 2004’teki raporunda da otizm ile kızamık içeren aşılar ya da koruyucu olarak thiomersal içeren aşılar arasında bir bağlantı olmadığı ve tamamen rastlantısal olduğu sonucuna varılmış ve İlaç Enstitüsü (IOM) Başkanı Harvey V. Fineberg, 7 Ağustos 2005’te NBC televizyonunda yayımlanan mülakatında bir kez daha thiomersal ile otizm arasında ilişki bulunmadığını beyan etmiştir. Avrupa ülkelerinde ve diğer pek çok ülkede aşılarda koruyucu olarak thiomersal kullanımı devam etmektedir. Kızamık aşısının da SSPE ve otizmle herhangi bir ilişkisinin bulunmadığı, DSÖ Aşı Güvenliği Küresel Danışma Komitesi (GACVS) tarafından da deklare edilmiştir. Bu konuda Lancette dergisinde yayımlanan makale kaldırılmış ve yazan kişi meslekten men edilmiştir.

Uzun yıllardır süren çeşitli çalışmalarda aşı dozundaki thiomersal kullanımı ile ilgili kanıtlanmış bir yan etki bulunmamıştır. Thiomersal genellikle çok dozlu aşılarda bulunmakta olup tek dozluk aşılarda genellikle bulunmamaktadır.

AŞILARDA BULUNAN MADDELER

MADDE ADI ÖZELLİKLERİ
Polisorbat 80 Enjeksiyon ya da infüzyonluk bazı ilaçların da içinde bulunmaktadır. Stabilizatördür.
Alüminyum Fosfat, Alüminyum Hidroksit İçme sularında (şebeke, pet şişe), anti asitlerde (mide ilacı), maden suyunda, anne sütünde (40 mikrog/L), bebek mamalarında (225 mikrog/L). Bebeklerde günlük oral alınan güvenli alüminyum miktarı 1 mg/kg’dir.
Laktoz, Sükroz, Mannitol, Sorbitol, Maltoz Şeker yapısında bileşenler olup protenik yapıların korunmasında ve ozmolar konsantrasyonun ayarlanmasında satabilizan olarak kullanılır. Tüm enjeksiyonluk ve infüzyonluk ilaçların yapısında bulunmaktadır.
Thiomersal Çok dozlu aşılarda kontaminasyonu (bulaşma riskini) önlemek amacıyla kullanılır. Etil cıva bileşiğidir (sodyum etil cıva salisilat). Etil cıvanın vücuttan atılma süresi 7-10 gün, metil cıva (deniz ürünlerinde bol miktarda var) vücuttan atılma süresi 50 gündür. Toksik olan metil cıvadır.
Hanks Ortamı, L-Alanin, L-Arjinin Hidroklorür Amino asitlerden oluşur.
Neomisin Sülfat, Eritromisin,Kanamisin, Polimiksin B Üretim aşamasında eser miktarda kalıntı olarak bulunabilir. Antibiyotiklerdir.
Formaldehit Üretim aşamasında eser miktarda kalıntı olarak bulunabilir.
JelatinAşıyı sıcaklık değişikliklerine karşı korumak amacıyla kullanılan bitkisel veya hayvansal kaynaklı bileşendir. 
T.C. Sağlık Bakanlığının kullandığı aşılarda sığır jelatini bulunabilmekle birlikte mevcut COVID-19 aşısında jelatin bulunmamaktadır.
Sodyum Klorür, Süksinik Asit, Trometamol, Sodyum Hidroksit, Sodyum Borat, Monopotasyum Fosfat,Disodyum Fosfat, Aminoasit Çözeltisi, Laktolbumin Hidrolizat Tamponlayıcı (stabilizan) maddelerdir.